Rury PEX 25 to jeden z najpopularniejszych elementów nowoczesnych instalacji hydraulicznych i grzewczych. Oznaczenie „25” odnosi się do średnicy zewnętrznej rury wyrażonej w milimetrach, jednak dla wielu instalatorów i majsterkowiczów kluczowe jest zrozumienie, jak ta wartość przekłada się na cale oraz jakie są dokładne wymiary i zastosowania tego typu rur. W tym artykule omówimy szczegółowo specyfikację rur PEX 25, ich konwersję na cale, najważniejsze parametry techniczne oraz typowe zastosowania w instalacjach domowych i przemysłowych.
Spis treści
Rura PEX 25 – Co to jest i jakie ma zastosowanie?
Przekrój rury PEX 25 pokazujący charakterystyczną budowę wielowarstwową
Rura PEX 25 to produkt wykonany z polietylenu sieciowanego (PEX), często w wersji wielowarstwowej z wkładką aluminiową (PEX/AL/PEX). Średnica zewnętrzna 25 mm czyni ją idealnym rozwiązaniem dla średnich przepływów w instalacjach domowych i przemysłowych. Rury te charakteryzują się wysoką elastycznością, odpornością na korozję oraz długą żywotnością sięgającą nawet 50 lat.
Najczęstsze zastosowania rur PEX 25 obejmują:
- Instalacje centralnego ogrzewania
- Systemy ogrzewania podłogowego
- Instalacje ciepłej i zimnej wody użytkowej
- Instalacje sprężonego powietrza
- Systemy dystrybucji ciepła technologicznego
Rury PEX 25 są cenione za łatwość montażu – można je łączyć za pomocą złączek skręcanych lub zaprasowywanych. Dzięki warstwie aluminiowej w wersjach PEX/AL/PEX, rury te mają zmniejszoną rozszerzalność cieplną i zachowują nadany kształt po wygięciu, co znacznie ułatwia prace instalacyjne.
Instalacja ogrzewania podłogowego z wykorzystaniem rur PEX 25
Rura PEX 25 – Wymiary i konwersja na cale
Jednym z najczęstszych pytań dotyczących rur PEX 25 jest ich wymiar w calach, co jest szczególnie istotne przy łączeniu z elementami instalacji wymiarowanymi w systemie imperialnym.
| Parametr | Wartość metryczna | Wartość calowa | Przybliżenie |
| Średnica zewnętrzna | 25 mm | 0,984 cala | 1 cal |
| Grubość ścianki (typowa) | 2,5 mm | 0,098 cala | 1/10 cala |
| Średnica wewnętrzna | 20 mm | 0,787 cala | 3/4 cala |
Rura PEX 25 ma średnicę zewnętrzną wynoszącą dokładnie 25 mm, co w przeliczeniu na cale daje około 0,984 cala. W praktyce instalacyjnej często przyjmuje się, że rura PEX 25 odpowiada w przybliżeniu rurze jednocalowej. Należy jednak pamiętać, że w przypadku łączenia z elementami calowymi konieczne jest zastosowanie odpowiednich przejściówek lub złączek adaptacyjnych.
Porównanie rury PEX 25 z calową miarką dla wizualizacji wymiarów
Grubość ścianki rury PEX 25 typowo wynosi 2,5 mm (około 0,098 cala), co przekłada się na średnicę wewnętrzną około 20 mm (0,787 cala). Ta wartość jest istotna przy obliczaniu przepływów i strat ciśnienia w instalacji. W praktyce średnica wewnętrzna rury PEX 25 jest najbliższa rurze 3/4 cala, co należy uwzględnić przy projektowaniu instalacji mieszanych.
Warto pamiętać, że w przypadku rur PEX/AL/PEX 25×2,5, oznaczenie „25×2,5” odnosi się do średnicy zewnętrznej (25 mm) i grubości ścianki (2,5 mm), co daje średnicę wewnętrzną 20 mm.
Rura PEX 25 – Specyfikacja techniczna i parametry pracy
Przekrój techniczny rury PEX 25 z oznaczeniami wymiarów
Rury PEX 25 charakteryzują się określonymi parametrami technicznymi, które determinują ich zastosowanie i warunki pracy. Poniżej przedstawiamy najważniejsze specyfikacje techniczne typowej rury PEX/AL/PEX 25×2,5:
Parametry fizyczne:
- Średnica zewnętrzna: 25 mm
- Grubość ścianki: 2,5 mm
- Średnica wewnętrzna: 20 mm
- Waga: około 0,195 kg/mb
- Pojemność: 0,314 l/mb
- Standardowa długość zwoju: 50 lub 100 mb
Parametry pracy:
- Maksymalna temperatura pracy: 95°C
- Krótkotrwała maksymalna temperatura: 100°C
- Maksymalne ciśnienie robocze: 10 bar
- Współczynnik przewodzenia ciepła: 0,43 W/mK
- Współczynnik rozszerzalności liniowej: 0,025 mm/mK
- Minimalny promień gięcia: 5 x średnica zewnętrzna (125 mm)
Rury PEX 25 dostępne są w różnych wariantach, w zależności od zastosowania. Dla instalacji wody pitnej stosuje się rury z atestem higienicznym, natomiast dla instalacji grzewczych kluczowa jest odporność na wysokie temperatury i ciśnienie.
Różne rodzaje złączek do rur PEX 25 – skręcane i zaprasowywane
| Typ instalacji | Maksymalna temperatura | Maksymalne ciśnienie | Zalecany typ rury PEX 25 |
| Ogrzewanie podłogowe | 70°C | 10 bar | PEX/AL/PEX 25×2,5 |
| Centralne ogrzewanie | 95°C | 6 bar | PEX/AL/PEX 25×2,5 |
| Zimna woda użytkowa | 20°C | 10 bar | PEX/AL/PE 25×2,5 |
| Ciepła woda użytkowa | 80°C | 10 bar | PEX/AL/PEX 25×2,5 |
Rura PEX 25 – Porównanie z innymi średnicami i materiałami
Aby lepiej zrozumieć miejsce rury PEX 25 w systemach instalacyjnych, warto porównać ją z innymi dostępnymi średnicami rur PEX oraz alternatywnymi materiałami.
Porównanie różnych średnic rur PEX: 16mm, 20mm, 25mm i 32mm
| Średnica rury PEX | Odpowiednik calowy | Typowe zastosowanie | Przepływ maksymalny |
| 16 mm | 5/8″ (0,63″) | Ogrzewanie podłogowe, podłączenia grzejników | 0,75 m³/h |
| 20 mm | 3/4″ (0,79″) | Instalacje wodne, małe piony grzewcze | 1,3 m³/h |
| 25 mm | 1″ (0,98″) | Główne piony instalacji, rozdzielacze | 2,1 m³/h |
| 32 mm | 1 1/4″ (1,26″) | Główne przyłącza, duże instalacje | 3,6 m³/h |
Rura PEX 25 zajmuje strategiczne miejsce w systemach instalacyjnych – jest wystarczająco duża, aby obsługiwać główne piony instalacji w domach jednorodzinnych, a jednocześnie nie jest przesadnie duża, co ułatwia jej montaż i ogranicza koszty. W porównaniu z rurami miedzianymi czy stalowymi o podobnej średnicy, rury PEX 25 oferują szereg zalet:
Zalety rur PEX 25:
- Odporność na korozję i osadzanie się kamienia
- Elastyczność ułatwiająca montaż
- Niski współczynnik przewodzenia ciepła
- Tłumienie drgań i hałasu przepływu
- Długa żywotność (do 50 lat)
- Odporność na zamarzanie
Ograniczenia rur PEX 25:
- Niższa odporność na wysokie temperatury niż miedź
- Wymagane specjalne złączki i narzędzia
- Większa rozszerzalność cieplna (w przypadku PEX bez aluminium)
- Wrażliwość na długotrwałe działanie UV
- Wyższy koszt niż rury PP-R o podobnej średnicy
Montaż rury PEX 25 z wykorzystaniem narzędzi do zaprasowywania
Przy wyborze między rurą PEX 25 a rurami o innych średnicach lub wykonanymi z innych materiałów, należy kierować się przede wszystkim wymaganiami projektowymi instalacji, dostępnością złączek i akcesoriów, a także preferencjami dotyczącymi metody montażu. Rury PEX 25 stanowią uniwersalne rozwiązanie dla większości typowych instalacji domowych, oferując dobry kompromis między przepustowością, łatwością montażu i kosztem.
Podsumowanie
Rura PEX 25 to wszechstronny element instalacji hydraulicznych i grzewczych, który łączy w sobie zalety nowoczesnych materiałów z praktycznymi wymiarami. Średnica zewnętrzna 25 mm (około 1 cal) czyni ją idealnym wyborem dla głównych pionów instalacji w domach jednorodzinnych oraz rozdzielaczy w systemach ogrzewania podłogowego.
Kluczowe cechy rury PEX 25 to:
- Średnica zewnętrzna: 25 mm (0,984 cala, w przybliżeniu 1 cal)
- Typowa grubość ścianki: 2,5 mm
- Średnica wewnętrzna: 20 mm (w przybliżeniu 3/4 cala)
- Maksymalna temperatura pracy: 95°C
- Maksymalne ciśnienie robocze: 10 bar
Przy projektowaniu instalacji z wykorzystaniem rur PEX 25 należy pamiętać o właściwym doborze złączek, uwzględnieniu rozszerzalności cieplnej oraz przestrzeganiu zaleceń producenta dotyczących montażu. Prawidłowo wykonana instalacja z rur PEX 25 zapewni niezawodne działanie przez wiele dekad, oferując komfort użytkowania i minimalne wymagania konserwacyjne.
Kompletna instalacja z wykorzystaniem rur PEX 25 w nowoczesnym budynku
Źródła:
[1] https://pex.pl/pl/p/Rura-PEXAlPEX-25×2-Diamond-1m/96
[2] https://wid-instal.pl/rura-pex-al-pe-25×2-5-pn10-700pe-perfexim
[3] https://hurtinstal.pl/rura-pexalpex-25×2-5-kupuj-ile-chcesz-na-metry-p-18.html
